Tureckie malarstwo na przełomie XIX i XX wieku

Na przełomie XIX i XX wieku malarstwo tureckie przechodziło istotne przemiany, na które wpływ miały zarówno zachodnie ruchy artystyczne, jak i zmiany społeczno-polityczne zachodzące w Turcji. Tureccy artyści zaczęli masowo podróżować do Europy Zachodniej, gdzie zaznajamiali się z nowymi trendami w sztuce i nowymi technikami malarskimi. Głównym kierunkiem ich artystycznych pielgrzymek stał się oczywiście Paryż. Był to czas gwałtownych przemian społecznych i politycznych w Turcji. Wyraźny i nieodwracalny upadek Imperium Osmańskiego wymuszał pośpieszną modernizację państwa znaną jako era Tanzimatu. Zmiany objęły też życie artystyczne. Powstały szkoły i akademie umożliwiające tureckim artystom zdobycie profesjonalnego wykształcenia poświadczonego dyplomem. Najbardziej obiecującym studentom instytucje te fundowały stypendia artystyczne umożliwiające podróże do Europy i bezpośredni kontakt z awangardową europejską sztuką. Głównym ośrodkiem artystycznym Turcji stał się Stambuł. Powstała tam Szkoła Stambulska, w której zachodnie style artystyczne próbowano łączyć z turecką tradycją i duchem islamu. Celem było stworzenie w sztuce nowoczesnej, tureckiej tożsamości.

Tureccy malarze zaczęli eksperymentować z impresjonizmem i postimpresjonizmem, który zawładnął w tym czasie zachodnią Europą. Jednym z modnych trendów stał się orientalizm, popularny w ówczesnej Europie styl, który przedstawiał egzotyczne wersje Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej. Główny nurt szukał inspiracji w tureckiej historii i kulturze, starając się podkreślić swą narodową tożsamość. Na ten okres przypada działalność kilku wybitnych tureckich malarzy, jak: Osman Hamdi Bey, Şeker Ahmet Paşa, Hoca Ali Rıza czy Ibrahim Çallı. Tematem ich prac były zazwyczaj tureckie pejzaże i scenki rodzajowe. Koniec XX wieku przyniósł w tureckiej sztuce zwrot w kierunku modernizmu: zainteresowanie malarstwem abstrakcyjnym i awangardowym. Obiektem zainteresowania stały się: kubizm, ekspresjonizm i surrealizm.

Nazmi Ziya Güran (Turkish, 1881-1937)

Nazmi Ziya Güran urodził się 16 marca 1881 roku w Stambule. Od najmłodszych lat przejawiał żywe zainteresowanie malarstwem. Ukończył Szkołę Sztuk Pięknych w Stambule (obecnie Mimar Sinan Fine Arts University). Naukę kontynuował w Paryżu. Podczas pobytu w Paryżu zetknął się z dziełami francuskich impresjonistów, co wywarło głęboki wpływ na jego styl artystyczny. Malarstwo Nazmi Ziya Güran jest połączeniem zachodnich technik artystycznych, zwłaszcza impresjonizmu, z turecką tożsamością kulturową. Artysta był jednym z członków-założycieli Towarzystwa Malarskiego w Stambule (İstanbul Resim Heyeti, 1911). Towarzystwo miało na celu promowanie nowoczesnych praktyk artystycznych i stworzenie platformy dla tureckich artystów do wystawiania swoich prac. Ma też wybitne osiągnięcia jak pedagog. Był profesorem w Akademii Sztuk Pięknych w Stambule, gdzie z czasem został kierownikiem Katedry Malarstwa. Odegrał kluczową rolę w kształtowaniu programu nauczania i szkoleniu kolejnego pokolenia tureckich artystów. Wywarł trwały wpływ na turecką scenę artystyczną. Jego prace są podziwiane za żywą paletę kolorów, mistrzostwo w operowaniu światłem i wyjątkową atmosferę. Swą twórczością zainspirował kolejne pokolenia tureckich artystów.

Osman Hamdi Bey (Turkish, 1842-1910)
İzzet Ziya (Turcja, 1880-1934)
Nazmi Ziya Güran (Turkish, 1881–1937)
Nazmi Ziya Güran (Turkish, 1881–1937), Taksim Square
Hoca Ali Rıza (Turcja, 1858 – 1939)
Halil Paşa (Turkish, 1852-1939)
İzzet Ziya (Turkish, 1880-1934)
Nazmi Ziya Güran (Turkish, 1881–1937)
Osman Hamdi Bey (Turkish, 1842-1910)
İbrahim Çallı (Turkish, 19882-1960), A woman in a green dress
Nazmi Ziya Güran (Turkish, 1881–1937)
İzzet Ziya (Turkish, 1880-1934)
İzzet Ziya (Turkish, 1880-1934)
İbrahim Çallı (Turkish, 1882-1960)
İbrahim Çallı (Turkish, 1882-1960)
Nazmi Ziya Güran (Turkish, 1881–1937), Taksim Square (fragment)
İzzet Ziya (Turkish, 1880-1934)
İzzet Ziya (Turkish, 1880-1934)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *